Μονοπάτια
Οδηγός για τα μονοπάτια
Πώς μετράμε τα μονοπάτια, πώς βάζεις τον δικό σου ρυθμό και τι να ξέρεις πριν ανέβεις.
Πέντε πράγματα που αξίζει να ξέρεις πριν ανέβεις σε οποιοδήποτε ελληνικό βουνό.
Η καρτέλα «Ασφάλεια» κάθε βουνού προσθέτει όσα ισχύουν ειδικά εκεί.
Το 112 είναι δωρεάν και πιάνει από όποιο δίκτυο υπάρχει, ακόμη και χωρίς κάρτα SIM. Απαντά σε ελληνικά, αγγλικά και γαλλικά, και ένα σύγχρονο κινητό στέλνει μαζί με την κλήση τη θέση σου. Πες το όνομα του μονοπατιού και το πιο κοντινό σημείο που ξέρεις, όπως μια πηγή ή μια κορυφή.
Φωτιά και κυνήγι, μήνα με μήνα
- Αντιπυρική περίοδος · 1 Μαΐου ως 31 Οκτωβρίου
- Κυνηγετική περίοδος · 20 Αυγούστου ως 28 Φεβρουαρίου
Κάθε μέρα η Πολιτική Προστασία βγάζει χάρτη κινδύνου πυρκαγιάς για την επόμενη, από 1 ως 5. Τις πιο επικίνδυνες μέρες κλείνουν δάση. Ποιες περιοχές, το αποφασίζει κάθε περιφέρεια: οι περισσότερες κλείνουν από την κατηγορία 3, η Αττική από την 4. Η καρτέλα «Ασφάλεια» κάθε βουνού λέει τι κλείνει εκεί.
- 1Χαμηλός
- 2Μέσος
- 3Υψηλός
- 4Πολύ υψηλός
- 5Συναγερμός
Κλείνουν δάση: οι περισσότερες περιφέρειες από την 3, η Αττική από την 4
Η φωτιά στην ύπαιθρο απαγορεύεται σε κάθε κατηγορία, με πρόστιμα έως 50.000 €. Σε μέρα κατηγορίας 4 ή 5, φωτιά σε δάσος σημαίνει τουλάχιστον έναν χρόνο φυλακή.
Το κυνήγι επιτρέπεται από 20 Αυγούστου ως 28 Φεβρουαρίου (απόφαση για την περίοδο 2026–27), εκτός από τους πυρήνες των εθνικών δρυμών και τα καταφύγια άγριας ζωής.
Τα περισσότερα μονοπάτια δεν έχουν πηγή στον χάρτη, και μια πηγή του χάρτη μπορεί να έχει στερέψει. Σε κάθε μονοπάτι βλέπεις αν έχει πηγή ή πόσο μακριά είναι η πιο κοντινή.
Σε κάθε μονοπάτι βλέπεις τι ώρα δύει ο ήλιος και πόση ώρα θέλει χωρίς στάσεις. Αν δεν είναι κυκλικό, ο χρόνος είναι μόνο για το πήγαινε. Τον χειμώνα νυχτώνει πιο νωρίς απ’ όσο νομίζεις.
Δεν έχουμε ελέγξει αυτά τα μονοπάτια στο βουνό. Αλλάζουν. Οι πηγές στερεύουν, οι πινακίδες πέφτουν και μια φωτιά μπορεί να κλείσει ένα βουνό από τη μια μέρα στην άλλη.
Ρώτα στο χωριό ή στο καταφύγιο πώς είναι το μονοπάτι Πες σε κάποιον πού πας Έχε μαζί σου offline χάρτη Γύρνα πίσω αν ένα κομμάτι δεν σου φαίνεται σωστό
Σε μια ώρα: 4 χλμ στο επίπεδο, 300 μ. ανάβαση ή 500 μ. κατάβαση.
- Έως 3 ώρες
- 3–5 ώρες
- Πάνω από 5 ώρες
- Μεγάλων αποστάσεων
Οι χρόνοι πεζοπορίας ακολουθούν το DIN 33466, το γερμανικό πρότυπο για τις πινακίδες στο βουνό: 4 χλμ την ώρα στο επίπεδο, 300 μ. την ώρα στην ανάβαση, 500 μ. την ώρα στην κατάβαση. Βγάζουμε χωριστά τον χρόνο για την απόσταση και τον χρόνο για την ανάβαση και την κατάβαση. Στον μεγαλύτερο προσθέτουμε το μισό του μικρότερου.
Είναι καθαρός χρόνος κίνησης, χωρίς στάσεις. Στη λίστα και στον χάρτη, το χρώμα του αριθμού δείχνει πόσο κρατά: ως 3 ώρες, 3 ως 5, πάνω από 5, και Ε/Ο για τα κομμάτια των ευρωπαϊκών και εθνικών μονοπατιών μεγάλων αποστάσεων.
Κάθε 100 μ. ανάβασης μετράνε για ένα χιλιόμετρο ακόμα.
Γράφεις μόνο τον ρυθμό σου στο επίπεδο. Την ανάβαση τη μετράμε με τον κανόνα της ITRA: κάθε 100 μ. ανάβασης μετράνε για ένα χιλιόμετρο ακόμα. Έτσι 10 χλμ με 600 μ. ανάβαση μετράνε για 16 χλμ. Με 7:00 το χιλιόμετρο, σου παίρνουν περίπου 1 ώρα και 50 λεπτά.
Οι κατηφόρες και οι στάσεις δεν μπαίνουν στον λογαριασμό. Πρόσθεσέ τες εσύ: ξέρεις τα πόδια σου.
T1 είναι καθαρό μονοπάτι. Στο T6 σκαρφαλώνεις με τα χέρια.
- T1, Εύκολο
Καθαρό μονοπάτι, επίπεδο ή με ήπιες κλίσεις, χωρίς κίνδυνο πτώσης. Φτάνουν αθλητικά παπούτσια.
- T2, Μέτριο
Ορεινό μονοπάτι, απότομο σε σημεία. Θέλει σταθερό βήμα και ορειβατικά παπούτσια.
- T3, Απαιτητικό
Το μονοπάτι χάνεται σε σημεία, με πέτρες και εκτεθειμένα περάσματα. Θέλει σίγουρο βήμα και καλά μποτάκια.
- T4, Δύσκολο
Το μονοπάτι δεν φαίνεται πάντα και σε σημεία χρειάζονται τα χέρια. Θέλει εμπειρία σε εκτεθειμένο ορεινό έδαφος.
- T5, Πολύ δύσκολο
Εύκολα αναρριχητικά περάσματα σε εκτεθειμένο έδαφος. Θέλει ορειβατική εμπειρία.
- T6, Ακραίο
Αναρρίχηση σε πολύ εκτεθειμένο έδαφος. Μόνο για έμπειρους ορειβάτες.
Ο βαθμός δυσκολίας ακολουθεί την κλίμακα SAC, από T1 ως T6. Τον βάζουν εθελοντές του OpenStreetMap σε κάποια κομμάτια μονοπατιών, όχι σε όλα. Δείχνουμε τον πιο δύσκολο βαθμό που έχει μπει στη διαδρομή. Ένα κομμάτι χωρίς βαθμό μπορεί να είναι πιο δύσκολο. Αν δεν έχει μπει κανένας, δεν δείχνουμε τίποτα. Ο βαθμός ισχύει για καλές συνθήκες. Με χιόνι, πάγο ή βροχή, το ίδιο μονοπάτι γίνεται πιο δύσκολο.
Τα μονοπάτια τα βάζουν στον χάρτη εθελοντές του OpenStreetMap. Εμείς προσθέτουμε χρόνο, υψομετρικά, πηγές και αγώνες.
- OpenStreetMapΟι σηματοδοτημένες διαδρομές, όπως τις σχεδίασαν εθελοντές: αριθμός, σήμανση, αρχή και τέλος.
- EU-DEM, 25 μ.Το υψόμετρο, φιλτραρισμένο από τον θόρυβο: ανάβαση και κατάβαση.
- Trail BookΧρόνος πεζοπορίας, πηγές, καταφύγια, στέγαστρα, δύσκολα κομμάτια και αγώνες που περνούν από μισό χλμ και πάνω.
Κάθε μονοπάτι εδώ είναι σηματοδοτημένη διαδρομή που έχουν σχεδιάσει εθελοντές στο OpenStreetMap, τον χάρτη που μπορεί να διορθώσει ο καθένας. Παίρνουμε τις διαδρομές όπως είναι: τον αριθμό τους, τη σήμανσή τους, πού ξεκινούν και πού τελειώνουν.
Σε καθεμία προσθέτουμε έναν χρόνο πεζοπορίας, την ανάβαση και την κατάβαση. Το υψόμετρο το παίρνουμε από το ευρωπαϊκό μοντέλο εδάφους EU-DEM, με κάνναβο 25 μ., και φιλτράρουμε τον θόρυβό του. Σημειώνουμε τις πηγές, τα καταφύγια και τα στέγαστρα πάνω ή κοντά στο μονοπάτι, και τα κομμάτια που το OpenStreetMap δείχνει δύσκολα ή αχνά. Βρίσκουμε και τους αγώνες που περνούν από τουλάχιστον μισό χιλιόμετρό του.
Τα δεδομένα του χάρτη είναι © των συντελεστών του OpenStreetMap, με άδεια Open Database License. Αν ένα μονοπάτι είναι λάθος, η διόρθωση γίνεται στο ίδιο το OpenStreetMap: κάθε σελίδα μονοπατιού σε στέλνει στο σημείο, και με την επόμενη ενημέρωσή μας η διόρθωση έρχεται κι εδώ.
Κάθε μονοπάτι έχει μια ετικέτα που λέει από πού έχουμε τα στοιχεία του. Από την πιο σίγουρη πηγή ως τη λιγότερο σίγουρη:
Πιστοποιημένο μονοπάτι - Έχει την πινακίδα πιστοποίησης του υπουργείου (ΚΥΑ 151344/165/2017) με τις ημερομηνίες συντήρησης. Δεν έχουμε ακόμη κανένα: το εθνικό μητρώο δεν το έχουμε βρει online.
Σήμανση: Δασαρχείο - Το σημαδεύει και το συντηρεί συγκεκριμένος φορέας και το γράφει η δική του σελίδα. Δεν αρκεί να το γράφει το OpenStreetMap.
Πηγή: OpenStreetMap - Τη σήμανση την κατέγραψαν εθελοντές στο OpenStreetMap. Ποιος τη συντηρεί σήμερα δεν το ξέρουμε. Εδώ είναι τα περισσότερα μονοπάτια, με την ημερομηνία που πήραμε τα δεδομένα.
Ίχνος GPS: όνομα πεζοπόρου - Ίχνος GPS από κάποιον, με τη γραπτή του άδεια. Αν έχει σήμανση και σε τι κατάσταση είναι, δεν το ξέρουμε. Δεν έχουμε ακόμη κανένα.
Αν ένα μονοπάτι του χάρτη δεν ανήκει σε σηματοδοτημένη διαδρομή, δεν έχει δική του σελίδα.
107 έργα, 41,2 εκατ. €. Το Ταμείο Ανάκαμψης πληρώνει μόνο όσα ολοκληρώθηκαν ως τις 31 Αυγούστου 2026.
- 107έργα εντάχθηκαν το 2023
- 41,2 εκατ. €κυρίως από το Ταμείο Ανάκαμψης
- ≈ 8.000 χλμτου δικτύου της ορειβατικής ομοσπονδίας, που χαράχτηκαν από το 1990 ως το 1995 και από τότε δεν έχουν πάρει χρήματα για συντήρηση
Η πινακίδα των πιστοποιημένων μονοπατιών: 15 × 30 εκ., με το λογότυπο του υπουργείου και τις ημερομηνίες συντήρησης.
Η Ελλάδα φτιάχνει εθνικό δίκτυο μονοπατιών πεζοπορίας. Το πρόγραμμα το τρέχει ο ΟΦΥΠΕΚΑ για το Υπουργείο Περιβάλλοντος, κυρίως με χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης. Το 2023 δήμοι, περιφέρειες και εκκλησιαστικοί φορείς ζήτησαν χρηματοδότηση για να ανοίξουν, να σημάνουν και να συντηρήσουν μονοπάτια. Εντάχθηκαν 107 έργα, ύψους 41,2 εκατ. €.
Από το Ταμείο Ανάκαμψης πληρώνονται μόνο τα έργα με βεβαίωση ολοκλήρωσης ως τις 31 Αυγούστου 2026. Όσα μονοπάτια φτιάχνονται ή συντηρούνται με τις προδιαγραφές της υπουργικής απόφασης του 2017 θεωρούνται πιστοποιημένα. Θα τα αναγνωρίσεις από μια πινακίδα 15 × 30 εκ. με το λογότυπο του υπουργείου και τις ημερομηνίες συντήρησης. Η ίδια απόφαση προβλέπει Εθνικό Μητρώο Μονοπατιών, ανοιχτό σε όλους, που δεν το έχουμε βρει ακόμη online.
Στην πράξη αυτό σημαίνει νέες πινακίδες και φρεσκοσημαδεμένα μονοπάτια. Όμως ένα σηματοδοτημένο μονοπάτι δεν είναι πάντα και συντηρημένο: το δίκτυο της ορειβατικής ομοσπονδίας, περίπου 8.000 χλμ που χαράχτηκαν το 1990–95, δεν έχει πάρει από τότε χρήματα για συντήρηση.
Δεν έχουμε ελέγξει αυτά τα μονοπάτια στο βουνό. Αλλάζουν. Οι πηγές στερεύουν, οι πινακίδες πέφτουν και μια φωτιά μπορεί να κλείσει ένα βουνό από τη μια μέρα στην άλλη.
Ρώτα στο χωριό ή στο καταφύγιο πώς είναι το μονοπάτι Πες σε κάποιον πού πας Έχε μαζί σου offline χάρτη Γύρνα πίσω αν ένα κομμάτι δεν σου φαίνεται σωστό